Er zijn verschillende termen in gebruik voor honden die hun eigen baas helpen. Een hulphond, geleidehond of assistentiehond biedt hulp aan iemand met een beperking of ziekte. Er zijn honden voor mensen met een lichamelijke, auditieve of visuele beperking, epilepsie of diabetes. Een begeleidings- of therapiehond biedt ondersteuning in gezinnen met kinderen met gedragsproblemen.

Een geleidehond zorgt ervoor dat zijn baas met een visuele beperking veilig onderweg is. Een hulphond kan een groot aantal praktische dingen, zoals kleren aan- en uitdoen, op licht- en liftknoppen drukken, post en andere dingen oprapen, was in de wasmachine doen, betalen in de winkel, laden en kasten openen enzovoorts. Een signaalhond biedt hulp aan mensen met een auditieve beperking. Een epilepsiehond is een hond die opgeleid is om mensen met epilepsie bij te staan en alarm te slaan bij een aanval. Een hulphond voor diabeten waarschuwt zijn baas bij een te laag bloedsuikergehalte.

Autismegeleidehonden vergroten de mobiliteit en zelfstandigheid van autistische kinderen én die van hun gezinsleden. Er zijn therapiehonden of begeleidingshonden die speciaal opgeleid worden voor een gezin met een kind met ADHD, een autisme spectrum stoornis, een ontwikkelingsachterstand of andere gedragsproblematiek. De hond is voor het kind maatje en steun en toeverlaat in moeilijke situaties. De hond kan commando's leren die de omgang met het kind makkelijker maken.

Behalve praktische hulp biedt de hond ook veel sociaal-emotionele voordelen: mensen met een hulphond zijn zelfstandiger, onafhankelijker, hebben meer sociale contacten en voelen zich meer geaccepteerd.